کاروانسرای معبودی

شهر تاریخی زنجان خاستگاه کاروانسراهای زیادی است یکی از این کاروانسراها ، کاروانسرای معبودی در بازار بزرگ زنجان است که در قسمت بازارپایین قرار گرفته است. در این پست به معرفی کاروانسرای معبودی پرداخته ایم.این کاروانسرا در انتهای جنوبی بازار پایین و جنوب سرای تخریب شده ناصری بازار پایین واقع شده است.کاروانسرای بکندی دارای ۴۹ متر طول و ۳۸ متر عرض دارد.این کاروانسرا با پلان چهار ایوانی ساخته شده است و درب اصلی آن در شرق و در خیابان فرعی شرقی آن واقع شده است. همچنین در بخش شرقی آن چایخانه ای ایجاد شده است. این کاروانسرا داری ۲۲ حجره است که ۸ حجره آن برای مهمانان بوده. از بقیه به عنوان انبار و محل نگهداری احشام مورد بهره برداری می شده است.این کاروانسرا از مصالح خشت و آجر و چوب و ساخته شده است.سردر تعدادی از حجره ها قوسی شکل با تزیینات آجری محدودی است.

کاروانسرای معبودی کاروانسرای معبودی

معماری کاروانسرای معبودی

سر درب ورودی این کاروانسرا در دو طبقه ساخته شده است. ورودی آن با قوس زیبایی که حجره های آن دارای پوشش مسطح با تیرهای چوبی پوشانده شده است.دو طرف نمای ورودی این بنا با نیم ستونهای تزیینی آجری با تزیین کله شیری تزیین شده است.که شبیه نیم ستونهای تزیینی سایر سراهای بازار زنجان است.در دو طرف این دالان وروری سه حجره در طبقه اول و سه اتاق در طبقه بالای هر طرف دالان ایجاد شده است. پنجره های اتاق – های پایین که رو به حیاط مرکزی هستند با قوس های هلالی آجری ایجاد شده است.دیگر پنجره ها چوبی بدون قوس بصورت مسطح ایجاد شده اند.امروزه اتاق های پایینی دست راست دالان محل سرایدار کاروانسرا می باشد.و دارای اندود گچی می باشد. اتاق های دست چپ امروزه برای نگهداری گوسفندان مورد استفاده قرار می گیرد.دالان و ورودی غربی که بسیار ساده است و در هر طرف این دالان ورودی ۲ حجره با پوشش مسطح و درب چوبی ایجاد شده است این دالان فاقد پوشش است و به خیابان عسگریه منتهی می شود.

موارد استفاده از حجره ها و حیاط در گذشته

در هر ضلع حیاط حجره هایی بصورت قرینه برای نگهداری حیوانات (گوسفند و مرغ ) که روستاییان برای فروش به بازار پایین می آوردند مورد استفاده قرار می گرفت.این حجره ها فاقد رواق بوده و مستقیم به صحن دسترسی داشتند. پوشش آنها از چوب چنار بوده و همگی با أجر ساخته شده اند. بطوریکه در بخش شمالی و جنوبی حیاط ۱۶ حجره هر طرف هشت حجره بصورت قرینه در دو طرف ایوان کوچکی ایجاد شده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا